Winkelhartoudwoensel Historisch overzicht
Historisch overzicht Kruisstraat & Woenselse Markt – Eindhoven
De Kruisstraat en Woenselse Markt vormen al meer dan 100 jaar het historische en commerciële hart van Oud-Woensel in Eindhoven. Rond 1900 was het gebied vooral een dorpskern met kleine middenstanders zoals bakkers, slagers, kruideniers en cafés. De Woenselse Markt groeide uit tot een belangrijke handelsplaats voor bewoners uit Woensel en Eindhoven.
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde het gebied sterk door wederopbouw en nieuwe winkel-woonpanden. Vanaf de jaren 70 ontstond een multicultureel winkelgebied door de komst van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en later ook Oost-Europese en Aziatische ondernemers. Tegenwoordig staat de Kruisstraat bekend als één van de meest diverse winkelstraten van Eindhoven met internationale supermarkten, horeca, speciaalzaken en de bekende zaterdagmarkt op de Woenselse Markt.
Overzicht door de jaren heen
| Periode | Bedrijven / functies | Situatie |
|---|---|---|
| 1900–1920 | Kleine bakkers, slagers, cafés en kruideniers | Dorpscentrum Woensel |
| 1920–1940 | Eerste echte winkelstraat met textielzaken en buurtwinkels | Groei handel |
| 1945–1965 | Nederlandse buurtwinkels en wederopbouwpanden | Moderne winkelstraat |
| 1960–2015 | Sportzaak van oud-PSV’er Fons van Wissen | Bekende Eindhovense winkel |
| 1970–1990 | Turkse en Marokkaanse winkels en supermarkten | Multiculturele groei |
| 1990–2005 | Belhuizen, telecomzaken en internationale foodshops | Nieuwe economische fase |
| 2000–heden | Wereldrestaurants, supermarkten en speciaalzaken | Internationaal winkelgebied |
| 2022–heden | Herinrichting door gemeente Eindhoven | Verbetering leefbaarheid |
Historische en huidige bedrijven
| Bedrijf / winkel | Locatie | Periode | Status |
|---|---|---|---|
| Lokale bakkerijen | Kruisstraat | ca. 1900–1950 | verdwenen |
| Traditionele slagers | Woenselse Markt | ca. 1900–1970 | grotendeels verdwenen |
| Kleine kruideniers | Hele gebied | 1900–1960 | verdwenen |
| Textielzaken | Kruisstraat | 1930–1970 | verdwenen |
| Sportzaak Fons van Wissen | Kruisstraat | jaren 60–2015 | gesloten |
| Woenselse Weekmarkt | Woenselse Markt | >100 jaar | actief |
| Turkse supermarkten | Kruisstraat | jaren 70–heden | actief |
| Belhuizen | Kruisstraat | jaren 90–2005 | grotendeels verdwenen |
| Wereldrestaurants | Hele gebied | 2000–heden | actief |
| Hizmet Supermarkt | Kruisstraat | jaren 2000–heden | actief |
| Avondwinkel Kruisstraat | Kruisstraat | jaren 2010–heden | actief |
| Nisa Wonen & Slapen | Kruisstraat | jaren 2010–heden | actief |
| Ekoplaza Kruisstraat – biologische supermarkt | Kruisstraat | jaren 2010–heden | actief |
| Van Beek Art Supplies (Eindhoven) | Kruisstraat | langere tijd aanwezig | actief |
| Saray Moda Eindhoven – saray mode eindhoven | Kruisstraat | jaren 2010–heden | actief |
| AH Woenselse Markt | Woenselse Markt | jaren 2000–heden | actief |
| Hema | Woenselse Markt | moderne herontwikkeling | actief |
| Helal slagerij Izzet | Woenselse Markt | jaren 2010–heden | actief |
| Oost-West Supermarkt | Woenselse Markt | jaren 2010–heden | actief |
| Pasha Hair & Beauty Salon | Woenselse Markt | jaren 2010–heden | actief |
| Wagyu Club | Woenselse Markt | recente jaren | actief |
| Vinted Go Locker | Woenselse Markt | recente jaren | actief |
| Dosa Talks | Woenselse Markt | recente jaren | actief |
Ontwikkeling van het gebied
| Toen | Nu |
|---|---|
| Nederlandse buurtwinkels | Internationale speciaalzaken |
| Ambachtelijke middenstand | Multiculturele ondernemers |
| Lokale cafés | Wereldkeukens |
| Kleine kruideniers | Grote internationale supermarkten |
| Traditionele weekmarkt | Internationale marktbeleving |
Belangrijke historische punten
- De Woenselse Markt bestaat al meer dan een eeuw als handelsplek.
- De Kruisstraat was vroeger de belangrijkste verbinding tussen Woensel en Eindhoven.
- Veel oude panden werden na de oorlog vervangen door winkel-woonblokken.
- Vanaf de jaren 70 groeide het gebied uit tot multicultureel centrum van Eindhoven.
- Sinds 2022 werkt de gemeente Eindhoven aan verkeersmaatregelen en kwaliteitsverbetering van de straat.
Bronnen: