Historisch overzicht Kruisstraat & Woenselse Markt β Eindhoven
De Kruisstraat en Woenselse Markt vormen al meer dan 100 jaar het historische en commerciΓ«le hart van Oud-Woensel in Eindhoven. Rond 1900 was het gebied vooral een dorpskern met kleine middenstanders zoals bakkers, slagers, kruideniers en cafΓ©s. De Woenselse Markt groeide uit tot een belangrijke handelsplaats voor bewoners uit Woensel en Eindhoven.
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde het gebied sterk door wederopbouw en nieuwe winkel-woonpanden. Vanaf de jaren 70 ontstond een multicultureel winkelgebied door de komst van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en later ook Oost-Europese en Aziatische ondernemers. Tegenwoordig staat de Kruisstraat bekend als één van de meest diverse winkelstraten van Eindhoven met internationale supermarkten, horeca, speciaalzaken en de bekende zaterdagmarkt op de Woenselse Markt.
Overzicht door de jaren heen
| Periode | Bedrijven / functies | Situatie |
|---|---|---|
| 1900β1920 | Kleine bakkers, slagers, cafΓ©s en kruideniers | Dorpscentrum Woensel |
| 1920β1940 | Eerste echte winkelstraat met textielzaken en buurtwinkels | Groei handel |
| 1945β1965 | Nederlandse buurtwinkels en wederopbouwpanden | Moderne winkelstraat |
| 1960β2015 | Sportzaak van oud-PSVβer Fons van Wissen | Bekende Eindhovense winkel |
| 1970β1990 | Turkse en Marokkaanse winkels en supermarkten | Multiculturele groei |
| 1990β2005 | Belhuizen, telecomzaken en internationale foodshops | Nieuwe economische fase |
| 2000βheden | Wereldrestaurants, supermarkten en speciaalzaken | Internationaal winkelgebied |
| 2022βheden | Herinrichting door gemeente Eindhoven | Verbetering leefbaarheid |
Historische en huidige bedrijven
| Bedrijf / winkel | Locatie | Periode | Status |
|---|---|---|---|
| Lokale bakkerijen | Kruisstraat | ca. 1900β1950 | verdwenen |
| Traditionele slagers | Woenselse Markt | ca. 1900β1970 | grotendeels verdwenen |
| Kleine kruideniers | Hele gebied | 1900β1960 | verdwenen |
| Textielzaken | Kruisstraat | 1930β1970 | verdwenen |
| Sportzaak Fons van Wissen | Kruisstraat | jaren 60β2015 | gesloten |
| Woenselse Weekmarkt | Woenselse Markt | >100 jaar | actief |
| Turkse supermarkten | Kruisstraat | jaren 70βheden | actief |
| Belhuizen | Kruisstraat | jaren 90β2005 | grotendeels verdwenen |
| Wereldrestaurants | Hele gebied | 2000βheden | actief |
| Hizmet Supermarkt | Kruisstraat | jaren 2000βheden | actief |
| Avondwinkel Kruisstraat | Kruisstraat | jaren 2010βheden | actief |
| Nisa Wonen & Slapen | Kruisstraat | jaren 2010βheden | actief |
| Ekoplaza Kruisstraat – biologische supermarkt | Kruisstraat | jaren 2010βheden | actief |
| Van Beek Art Supplies (Eindhoven) | Kruisstraat | langere tijd aanwezig | actief |
| Saray Moda Eindhoven – saray mode eindhoven | Kruisstraat | jaren 2010βheden | actief |
| AH Woenselse Markt | Woenselse Markt | jaren 2000βheden | actief |
| Hema | Woenselse Markt | moderne herontwikkeling | actief |
| Helal slagerij Izzet | Woenselse Markt | jaren 2010βheden | actief |
| Oost-West Supermarkt | Woenselse Markt | jaren 2010βheden | actief |
| Pasha Hair & Beauty Salon | Woenselse Markt | jaren 2010βheden | actief |
| Wagyu Club | Woenselse Markt | recente jaren | actief |
| Vinted Go Locker | Woenselse Markt | recente jaren | actief |
| Dosa Talks | Woenselse Markt | recente jaren | actief |
Ontwikkeling van het gebied
| Toen | Nu |
|---|---|
| Nederlandse buurtwinkels | Internationale speciaalzaken |
| Ambachtelijke middenstand | Multiculturele ondernemers |
| Lokale cafΓ©s | Wereldkeukens |
| Kleine kruideniers | Grote internationale supermarkten |
| Traditionele weekmarkt | Internationale marktbeleving |
Belangrijke historische punten
- De Woenselse Markt bestaat al meer dan een eeuw als handelsplek.
- De Kruisstraat was vroeger de belangrijkste verbinding tussen Woensel en Eindhoven.
- Veel oude panden werden na de oorlog vervangen door winkel-woonblokken.
- Vanaf de jaren 70 groeide het gebied uit tot multicultureel centrum van Eindhoven.
- Sinds 2022 werkt de gemeente Eindhoven aan verkeersmaatregelen en kwaliteitsverbetering van de straat.
Bronnen:














































































































































































































